Hij was grappig en attent, maar hij bleek AI: wat is chatfishing?

Ping! Heb je eindelijk een leuke match, blijkt diegene na een paar dagen appen ChatGPT of één van z’n digitale collega’s te gebruiken. Maak kennis met ‘chatfishing’.

Catfishing kennen we inmiddels: iemand doet zich online voor als een ander, vaak met gestolen foto’s en een verzonnen identiteit. Denk aan MTV’s Catfish. Bij chatfishing is de persoon achter het profiel niet per se nep, maar de gesprekken worden (deels) gevoerd door AI. Terwijl jij denkt dat je iemand hebt gevonden die je leuke vragen stelt en binnen een fatsoenlijke tijd reageert, blijkt diegene zijn communicatieskills uitbesteed te hebben aan kunstmatige intelligentie.

Drie vormen

Er vallen drie vormen van chatfishing te onderscheiden. De onschuldigste variant is wanneer iemand AI gebruikt om een berichtje nét dat beetje cachet te geven. Na zeven variaties op ‘Hé, hoe is je weekend?’ is de inspiratie soms ver te zoeken. Begrijpelijk, al is het de vraag of ChatGPT je dan daadwerkelijk helpt met een betere optie of dat-ie komt met een gigantisch cliché. Zie hieronder onze test:

Die ‘Hé, hoe is je weekend?’ is ineens zo slecht nog niet.

Het gaat een stap verder als iemand complete gesprekken aan AI overlaat. Ja, dat gebeurt. Screenshots van jullie chat erin, kant-en-klare antwoorden eruit. Terwijl jij hart en ziel in de chat legt, is jouw match vooral druk met knippen en plakken. Romantiek anno 2026. 

De overtreffende trap: volledig geautomatiseerde profielen, oftewel een AI-agent. De antwoorden worden niet alleen bedacht door AI, maar ook automatisch verstuurd. Terwijl jij uitgebreid betoogt waarom ananas écht niet op een pizza hoort, probeert een computerprogramma je vertrouwen te winnen. Hier wordt het ook grimmig, want het doel is vrijwel altijd om je geld afhandig te maken. 

Even photoshoppen

Chatfishing beperkt zich niet alleen tot berichten. Ook foto’s krijgen een digitale make-over. Met Facetune konden we onszelf al een kleine touch-up geven, maar AI maakt het nóg makkelijker om je gezicht of lichaam een make-over van het formaat Kris Jenner te geven. Een gladdere huid is één ding, maar waar houdt een kleine verbetering op en begint een compleet ander uiterlijk? Wij zouden deze tactiek juist omdraaien: minder goede foto’s op je profiel, zodat je je date in het echt omver blaast. In positieve zin, uiteraard. 

Wie zit er aan de andere kant?

Het vreemde aan chatfishing is dat je wekenlang met iemand kunt appen, zonder te weten of diegene de berichten zelf schrijft of dat grotendeels aan AI overlaat. Misschien is alleen de openingszin met AI bedacht, misschien is het complete gesprek door een chatbot geschreven. Dat AI wordt ingezet bij online daten, blijkt uit onderzoek van datingplatform Parship uit 2024. Daarin gaf 13 procent van de respondenten aan AI te gebruiken om berichten op datingapps te schrijven. Of jouw date dat doet, merk je misschien pas wanneer je tegenover elkaar dit. Het is dan wel te hopen dat diegene niet na iedere vraag naar het toilet moet om een antwoord te laten formuleren.