Is het een spirituele club of foute boel? Zo herken je een sekte

Bij het woord 'sekte' denk je waarschijnlijk aan bizarre Netflix-documentaires met groepen mensen in gewaden, in een land hier ver vandaan. Ver van je bed show? Dacht het niet. Ook in ons eigen kikkerlandje zijn er tientallen actief.

Maar hoe herken je ze voordat je (of iemand die je kent) erin wordt gezogen?

Het begint als een warm bad
Vrijwillig in een sekte gaan, staat waarschijnlijk niet op iemands bucketlist. Sekte-expert Frank Krake vertelt aan BNNVARA dat het proces heel geleidelijk gaat. 'Ze bouwen het langzaam op,' legt hij uit.

In het begin word je met open armen ontvangen. Je krijgt aandacht, liefde en het belangrijkst: het gevoel dat je erbij hoort. Krake noemt het een 'warm bad'. Maar terwijl jij lekker aan het badderen bent, gebeurt er van alles om je heen. Je sociale contacten worden afgesneden. Krijg jij kritische vragen van je moeder? Dat is geen bezorgdheid, maar ‘negatieve energie’ die jouw spirituele groei blokkeert. Door dit soort verhalen te vertellen neemt de sekteleider langzaam je geest over. Tegen de tijd dat je doorkrijgt dat het badwater niet zo lekker is als je hoopte, kun je niet meer terug.

Waar wil je op letten
Benieuwd waar je precies op moet letten? Krake heeft een checklist opgesteld, en als je deze drie signalen herkent, hebben we maar één advies: run!

Het begint vaak met een sterk 'wij-tegen-de-rest'-gevoel: de groep claimt dat de buitenwereld slecht is en dat alleen zij de waarheid in pacht hebben. Gaat iemand ineens ook nog door het leven onder een nieuwe naam zoals ‘Moonchild’ dan is het al helemaal alarmfase rood. Het is een klassieke truc om iemands oude identiteit en zelfvertrouwen af te breken, zodat je langzaam eigendom wordt van de leider.

Tel daar de 'zombie-modus' bij op – een combinatie van slaaptekort, weinig eten en keihard werken – en je snapt het plaatje. Iemand die totaal uitgeput is, stelt immers geen kritische vragen meer en is makkelijk te manipuleren.

Lees ook: Wie is Master Oh? Dit is alles wat we weten (en Jasper Demollins rol daarin)

Help, ik zit in een sekte!!!
Vertrekken uit een sekte voelt vaak als mission impossible. Niet gek, want je hele identiteit is verweven met de groep. Stap je eruit? Dan ontstaat er een gat. Je verliest in één klap je vrienden, je hobby's en vaak je familie. Daarnaast sta je ineens in een 'boze buitenwereld' waarvoor je jarenlang gewaarschuwd bent. Je moet jezelf compleet opnieuw uitvinden zonder de regels van de leider. Doodeng, maar noodzakelijk. Het is daarom belangrijk om hulp te zoeken bij professionals of bondgenoten: mensen die je niet veroordelen maar steunen.

Hoe help je iemand in een sekte?
Mocht je iemand kennen die in een sekte zit? Zorg dat jij dat veilige baken bent als de bubbel barst. Ga niet preken en wordt niet boos, hoe moeilijk dat ook is. Volgens Krake is het belangrijk om de deur altijd open te houden. Daarnaast kan het ook helpen om die persoon te herinneren aan wie die was voor de sekte. Je hoeft ook zeker niet in je eentje Sherlock Holmes te spelen. Heb je echt het gevoel dat er gevaar dreigt of weet je niet meer wat je moet doen? Neem dan contact op met Fier het Hulppunt Onder Controle. Zij kunnen je advies geven en helpen met de volgende stappen.